Marc Wiese- Beleidsadviseur Economische Zaken & Glastuinbouw in Pijnacker-Nootdorp

Een kijkje achter de schermen in crisistijd

Marc Wiese is Beleidsadviseur Economische Zaken & Glastuinbouw. Als programmaregisseur is hij verantwoordelijk voor het beleid omtrent het economische klimaat, de werkgelegenheid en de glastuinbouw van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Een uitdagende rol nu de coronacrisis inwoners en in het bijzonder ondernemers en zelfstandigen, hard heeft getroffen. We praten met hem over de impact van deze crisis op ondernemers en de rol van gemeenten in crisistijd.

Voor welke uitdagingen hebben jij en je collega’s de afgelopen maanden gestaan?

Met de invoering van de corona maatregelen gebeurde er opeens ontzettend veel: scholen en horeca gingen dicht, mensen moesten zoveel mogelijk thuiswerken en tegelijkertijd ontstonden er bij ondernemers een hele hoop vragen en onzekerheden.

Wij stonden als gemeente voor de uitdaging om de communicatie vanuit de rijksoverheid op een juiste manier door te vertalen naar lokale ondernemers. Hiernaast moesten we inspelen op de ontwikkelingen en de behoeftes die er ontstonden vanuit ondernemers en zzp’ers.

Bekijk alle economische vacatures in jouw gemeente hier!

Hoe hebben jullie dit aangepakt?

Pijnacker-Nootdorp heeft tijdens de crisis een crisisteam samengesteld met verschillende professionals. We hebben een collega die zich bezighoudt met maatschappelijke opvang, een collega die verantwoordelijk is voor bijstands- en zzp regelingen, een collega die zich buigt over scholen en buitenschoolse opvang en zelf ben ik verantwoordelijk voor ondernemers en zelfstandig ondernemers. Met dit team hebben we vooral tijdens het begin van de crisis snel kunnen inspelen op de behoeftes van inwoners en ondernemers.

Hoe hebben jullie als gemeente ondernemers en zzp’ers ondersteund in deze moeilijke tijd?

Naast diverse maatregelen vanuit het Rijk zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers(Tozo), hebben wij heel hard nagedacht over wat wij als lokale overheid kunnen doen om ondernemers en zelfstandigen te ondersteunen. Wij hebben uiteindelijk verschillende initiatieven uitgerold om ondernemers een steuntje in de rug te geven.

Een voorbeeld is het uitstellen van betaling van de gemeentebelastingen en een campagne koop lokaal. Maar ook door opdrachten die we vanuit de gemeente hebben uitstaan bij lokale ondernemers door te laten gaan. Verder hebben we het voor horecaondernemers mogelijk gemaakt om de bestaande terrassen ruimer op te zetten.

Bekijk alle economische vacatures in jouw gemeente hier!

Kan je wat vertellen over de lokale initiatieven die je hebt zien ontstaan in Pijnacker-Nootdorp?

De glastuinbouw had bijvoorbeeld behoorlijk wat problemen. Zij gingen steeds vaker langs de kant van de weg bloemen en producten verkopen om toch nog inkomsten te genereren. Dit werd door de Facebook groep: ‘Heel Pijnacker-Nootdorp helpt’, goed opgepakt. Hier werd een kaartje gemaakt met alle lokale ondernemers die hun producten aanbieden. Dit initiatief hebben wij vanuit de gemeente ondersteund. Op regionaal niveau wordt er vervolgens ingezet op een lobby richting het rijk om specifieke ondersteuning voor de glastuinbouw te realiseren.

Een ander voorbeeld is dat we zien dat er minder fysiek wordt verkocht en meer online. We zijn dan ook een campagne gestart vanuit Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp. De boodschap van de campagne is: samen komen we de crisis door, ondersteun daar waar het telt: lokaal.

Welke rol zie je in de huidige situatie voor de gemeente weggelegd?

Ik denk dat we als gemeente een rol kunnen en moeten spelen. Al zijn onze mogelijkheden soms beperkt. We voeren landelijke regelingen uit en kunnen via de Tozo regeling een voorschot doen om te voorzien in het levensonderhoud van zzp’ers. Maar we kunnen als gemeente helaas niet de hele economie optrekken, dat ligt ook voor een groot deel aan de maatregelen die getroffen worden vanuit de Rijksoverheid.

Vanuit de Rijksoverheid zijn er een aantal maatregelen getroffen en we hopen dat ondernemers nu weer kunnen opkrabbelen. Al horen we helaas steeds vaker geluiden dat ondernemers het financieel niet gaan redden. Er zal op landelijk en lokaal niveau gewerkt moeten worden aan het herstel van de economie. Hoe dat eruit komt te zien, weten we nog niet.

Als gemeente ben je voor een groot deel afhankelijk van wat de rijksoverheid doet. Als gemeente moeten we daar goed op inspelen. Wat we vooral willen is goed inschatten hoe de lokale economie zich ontwikkelt, wat er speelt onder ondernemers en hoe we ze vanuit de gemeente het best kunnen ondersteunen.

Daarom wordt er op dit moment een brede impactanalyse opgesteld die inzicht moet geven in de opgaven op middellange en lange termijn. De crisisorganisatie is ontmanteld en de werkzaamheden worden in de lijnorganisatie weer opgepakt.

Bekijk alle economische vacatures in jouw gemeente hier!

Zie jij tussen alle negatieve berichtgeving ook kansen voor de lokale economie?

Zo’n crisis is schrijnend en het raakt mensen hard, maar het roept ook creativiteit en innovativiteit bij ondernemers op. Veel ondernemers zijn tijdens deze crisis juist erg innovatief aan de slag gegaan.

Bijvoorbeeld een lokale horecaondernemer, die speciaalbier pakketten maakt en verstuurt. Een ander voorbeeld is een supermarkt in Pijnacker-Nootdorp, die horecaondernemers tijdelijk in dienst neemt om achter de kassa te werken.

Verder zie je dat de digitalisering van de dienstverlening ineens zich in sneltreinvaart ontwikkelt. Bij de twee winkelcentra in Pijnacker en Nootdorp zijn initiatieven ontstaan om het centrum te digitaliseren. De bedoeling is dat je in de toekomst via een website in één keer al je boodschappen kunt doen. Bij de Plus, maar vervolgens ook bij de juwelier, de bakker en de slijterij. Zo help je de lokale ondernemer en bied je een mooi alternatief voor de grote jongens als Bol.com en Zalando.

Voor de zomer hebben we ook een besluit door het college laten nemen voor Nootdorp. In samenwerking met de Haagse Hogeschool is men aan de slag gegaan met een real life testomgeving, een multi store app. Een videocamera rijdt door de winkel en maakt het mogelijk om vanuit je luie stoel met de winkelmedewerkers te communiceren en de nieuwste collectie te shoppen. Tijdens deze real life testomgeving kunnen retailers hun digitale retail-skills ontdekken en ontwikkelen.

De bevindingen van deze pilot willen we delen met de rest van de winkelcentra in onze gemeente. Naast een kleine bijdrage vanuit de gemeente, zetten we onze communicatiekanalen in om het project een podium te geven en te promoten onder burgers.

Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst?

Wat de toekomst gaat brengen is lastig te voorspellen. Het is daarom ontzettend belangrijk om vinger aan de pols te houden, op lokaal- en regionaal niveau, maar zeker ook op nationaal niveau. Alleen dan kunnen we als gemeente de juiste stappen zetten.

We zien dat een aantal bedrijven goede zaken doet. Supermarkten en voedselproducenten doen het goed, maar horeca en retailers hebben het zwaar. De voorspellingen vanuit de branchevereniging liegen er niet om. Experts verwachten dat in winkelcentra 15-20% van de detailhandel en horeca gaat verdwijnen als gevolg van de crisis.

We weten niet hoe lang de 1,5 meter maatschappij blijft en we weten ook niet wat de gevolgen gaan zijn voor de economie op de lange termijn. De verwachting is dat volgend jaar de economie weer kan gaan groeien. Een tweede coronagolf kan echter roet in het eten gooien. We hebben er nu mee te dealen en vooruit kijken is daarom belangrijk. Dat alles weer teruggaat naar het oude normaal, daar geloof ik persoonlijk niet in, deze coronacrisis kan wel eens de versnelling zijn in verschillende veranderingsprocessen en uitdagingen (digitalisering, verduurzaming).

Tegen alle ondernemers die het zwaar hebben wil ik zeggen: “hou vol, er is licht aan het eind van de tunnel. Wees innovatief, blijf ondernemen, er komt een moment van weer opstaan”.

Geloof jij net als Marc dat gemeenten een rol moeten spelen in het stimuleren van de lokale economie? Bekijk alle economische vacatures hier!

Marc Wiese